آناتومی و فیزیولوژي قلب
قلب و لایه های قلب : قلب در مدیاستن قرار دارد .
قلب از سه لایه تشکیل شده است .
اپیکاردیوم که خارجی ترین لایه قلب است .
میوکاردیوم : لایه میانی و عضلانی قلب است .
اندوکاردیوم : داخلی ترین لایه که سطح داخلی حفرات و دریچه های قلبی را می پوشاند .
کیسه پریکارد : دور قلب قرار داشته و از قلب در برابر آسیب و عفونت محافظت می کند .
دو لایه دارد
پریکارد جداری که غشا سفت فیبروزی و خارجی است که از قدام به نیمه تحتانی استرنوم و از خلف به مهره های توراسیک و از پایین به دیافراگم متصل است .
پریکارد احشایی لایه نازک و داخلی است که با قلب می چسبد .
فضای پریکارد که بین دو لایه ی پریکارد احشایی و جداری قرار دارد حاوی 5 تا 20 میلی لیتر مایع پریکاردیال بوده که مانند بالشتک از قلب محافظت می کند و همپنین سطوه پریکارد را لغزنده نگه می دارد .
4 محفظه در قلب وجود دارد :
دهلیز راست که خون بدون اکسیژن را از طریق اجوف فوقانی و تحانی از بدن دریافت می کند .
بطن راست که خون سرشار از اکسیژن را از طریق 4 ورید ریوی از ریه ها دریافت میکند .
بطن چپ بزرگترین و عضلانی ترین محفظه قلبی است . خون سرشار از اکسیژن را از دهلیز چپ دریافت کرده و از طریق آئورت به جریان خون سیستمیک وارد میکند .
4 دریچه در قلب وجود دارد :
2 دریچه دهیلزی-بطنی به نام های تریکوسپید ( سه لتی ) و میترال ( دو لتی ) بین دهلیز و بطن قرار دارد .
دریچه تریکوسپید در سمت راست قلب قرار دارد .
دریچه میترال در سمت چپ قلب قرار دارد .
دریچه های دهلیزی بطنی در ابتدای انقباض بطنی بسته شده و از بازگشت خون به درون دهیلز ها جلوگیری می کنند . هنگامی که بطن ها در حالت انقباض نباشند این دریجه ها باز می شوند.
دو دریچه هلالی به نام های دریچه ریوی و آئورتیک نیز وجود دارد .
دریچه ریوی بین بطن راست و شریان ریوی قرار دارد .
دریچه آئورت بین بطن چپ و شریان آدورت قرار دارد .
همگامی که بطن ها در حالت انقباض نیستند این دریچه ها بسته شده و از بازگشت خون به درون بطن ها جلوگیری می کنند . آن ها هنگام انقباض بطن ها باز می شوند .
گره سینوسی دهلیزی ( SA node )
ضربان ساز اصلی که شروع کننده ی همه ی ضربان های قلب است .
در محل اتصال ورید اجوف فوقانی به دهلیز راست قرار دارد .
گره سینوسی دهلیزی در هر دقیقه 60 الی 100 ایمپالس الکتریکی تولید می کند که توسط سیسم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک کنترل می شود .
گره دهلیزی بطنی (An ode) :
در قسمت زیرین دیواره دهلیزی قرار دارد.ایمپالس های الکتریکی را از گره سینوسی دهلیزی دریافت میکند.
در صورتی که گره سینوسی دهلیزی قادر به تولید ایمپالس نباشد گره دهلیزی بطنی با سرعت ۴۰ تا ۶۰ بار در دقیقه ایمپالس الکتریکی تولید میکند .
باندل هیس :
ادامه گره دهلیزی-بطنی بوده و در دیواره ی بین بطنی قرار دارد
.به دو شاخه ی right bundle branch که در سمت راست دیواره ی بین بطنی ادامه می یابد و left bundle branch که به بطن چپ ادامه می یابد تقسیم شده است.
این دو باندل به فیبرهای پورکینز خاتمه میشوند.
فیبرهای پورکینژ : فیبرهای پورکینژ شبکه ای پراکنده از رشته های رسانا هستند که زیر اندوکاردیوم بطن ها قرار دارند. .
این فیبرها امواج دپولاریزاسیون را در کل بطن ها پخش میکنند
در صورتی که گره های سینوسی دهلیزی و دهلیزی بطنی از کار بیافتند فیبرهای پورکینژ میتوانند به عنوان ضربان ساز عمل کرده و در هر دقیقه ۲۰ تا ۴۰ ایمپالس الکتریکی تولید کنند.
شریان های کرونری (شکل (۵۳,۱):
شریان کرونر اصلی راست به دهلیز و بطن ،راست قسمت تحتانی بطن چپ قسمت خلفی دیواره بطنی و گرههای سینوسی دهلیزی و دهلیزی بطنی خونرسانی میکند
شریان کرونر اصلی چپ به دو شاخه اصلی تقسیم میشود شریان قدامی نزولی چپ (LAD) - شریان سیرکمفلکس (circumflex)
شریان LAD به قسمت قدامی بطن چپ بخش قدامی دیواره بین بطنی و راس بطن چپ خونرسانی میکند . شریان سیرکمفلکس به دهلیز چپ و سطح جانبی و خلفی بطن چپ خونرسانی میکند
نکته : عروق کرونر به میوکارد قلب خونرسانی میکنند و در صورتی که این عروق مسدود بشوند بیمار دچار سکته قلبی (MI) میشود.
صداهای قلبی :
اولین صدای قلبی (SI) : به علت بسته شدن دریچه های دهلیزی بطنی ایجاد میشود و در راس قلب بلند تر از بقیه ی قسمت ها شنیده میشود.
(دومین) صدای قلبی (S2) : به علت بسته شدن دریچه های هلالی ایجاد شده و در قاعده ی قلب بلند تر از بقیه ی قسمت ها شنیده میشود.
در صورتی که کمپلیانس دیواره قلب کاهش یافته و ساختارهای دیواره بطن ها دچار لرزش شوند ممکن است صدای سومی(S3) شنیده شود.
این حالت در شرایطی مانند نارسایی قلبی و نارسایی دریچه ای ممکن است رخ دهد. با این وجود این یافته در افراد زیر ۳۰ سال ممکن است نرمال باشد .
در صورتی که یک مقاومت در پر شدگی بط نها هنگام سیستول دهلیزی وجود داشته باشد صدای چهارم قلبی (S4) نیز شنیده می.شود
علت های آن شامل هایپرتروفی قلبی - بیماری دیواره بطن - آسیب به دیواره بطن می شود.
ضربان قلب:
هرچه تعداد ضربان قلب بیشتر باشد قلب زمان کمتری برای پر شدگی خواهد داشت در ضربان قلب های سریع برون ده قلبی کاهش می یابد.
ضربان قلب سینوسی و نرمال بین ۶۰-۱۰۰ ضربه در دقیقه میباشد.
تاکی کاردی سینوسی : ضربان قلب بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه می باشد .
برادی کاردی سینوسی : ضربان قلب کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه می باشد.
سیستم عصبی اتونومیک :
تحریک سیستم عصبی سمپاتیک باعث انتشار نوروترنسمیتر نوراپی نفرین شده که میتواند سرعت هدایت عصبی را از طریق گره دهلیزی بطنی بالا برده و باعث افزایش ضربان قلب و افزایش انقباض پذیری بطن ها و انقباض عروق محیطی شود و تحریک زمانی رخ داده که فشار خون بیمار کاهش پیدا کند.
تحریک سیستم عصبی پاراسمپاتیک باعث انتشار نوروترنسمیتر استیل کولین شده که میتواند باعث کاهش ضربان قلب کاهش انقباض پذیری بطن ها و رسانایی شود تحریک زمانی رخ میدهد که فشار خون بیمار افزایش یابد.
کنترل فشار خون :
گیرنده های فشاری (Baroreceptors یا pressoreceptors)( نوعی انتهاهای عصبی که تغییرات فشار خون شریانی را تشخیص می دهد) در دیواره قوس آئورت و سینوس کاروتید قرار گرفته اند .
افزایش فشار شریانی باعث تحریک بارورسپتورها شده که میتواند منجر به کاهش ضربان قلب و کاهش فشار شریانی شود.