محاسبه دارویی اطفال
داروهای خوراکی ( کادر قضاوت بالینی راه حل ) :
از آنجایی که کودکان معمولاً قادر به قورت دادن یک قرص یا کپسول نمی باشند بیشتر داروهای خوراکی اطفال به شکل مایع سوسپانسیون یا قرص جویدنی هستند.
محلول ها را میتوان با استفاده از یک سرنگ یا سایر وسایل قابل قبول اندازه گیری کرد.
وسیله مورد استفاده جهت اندازه گیری دارو به سن کودک بستگی دارد.
داروهای موجود در سوسپانسیون در کف بطری ته نشین می شوند و در نتیجه قبل از دادن دارو باید سوسپانسیون را تکان داد.
سوسپانسیون ها باید بلافاصله پس از اندازه گیری داده شوند تا از ته نشین شدن و در نتیجه تجویز دوز ناقص دارو جلوگیری شود.
در هنگام گریه کردن یا مقاومت کودک بهتر است کودک را در پوزیشن نشسته و با سر بالا نگه دارید تا از آسپیراسیون دارو جلوگیری شود.
کودکان کوچک را به پهلو روی دامن ( پای خود ) خود قرار دهید نزدیک ترین بازوی کودک را زیر بازو و پشت خود قرار دهید. با دست خود دسته ای کودک را بگیرید و دارو را به آرامی با قاشق پلاستیکی لیوان پلاستیکی کوچک یا سرنگ بدهید.
اگر قرص یا کپسول تجویز شده است دهان کودک را چک کنید تا مطمئن شوید که دارو را خورده است. اگر کودک نتواند دارو را بخورد ، میتوان برخی از قرص ها را خرد کرد و با مقادیر کمی از غذای پوره شده یا شربت طعم دار مخلوط کرد
(قرص های روکش دار روده ای قرص های آهسته رهش و کپسولها نباید خرد شوند )
دستورالعمل های عمومی جهت تجویز دارو برای کودکان را یاد داشته باشید.
!!! نوزادان کبد و کلیه های نابالغ دارند بنابراین متابولیسم و حذف داروها از جریان خون آرام تر از بزرگسالان اتفاق میافتد.
داروهای تزریقی :
تزریق داروها به صورت زیر جلدی و عضلانی
بعضی از داروها مثل انسولین و برخی واکسن ها از طریق تزریق زیر جلدی تجویز میشوند.
هر قسمتی از بدن که به مقدار کافی بافت زیر جلدی داشته باشد میتواند برای تزریق زیر جلدی استفاده گردد. محل های رایج شامل یک سوم مرکزی بخش لترال بازو و شکم و یک سوم مرکزی قدامی ران است.
برای استفاده ایمن از محلهای تزریق باید به میزان رشد عضلات و اندازه کودک توجه کنید محل ترجیحی برای تزریق عضلانی در نوزادان عضله وستوس لترالیس می باشد.
طول و گیج نیدل برای کودکان ۵/۸ تا یک اینچ ( بستگی به سن و محل تزریق دارد ) و ۲۲ تا ۲۵ گیج است. برای بدست آوردن طول نیدل مناسب برای هر کودک می توانید عضله مناسب را بین انگشت شست و سبابه بگیرید و نصف فاصله ی بین دو انگشتانتان برابر با طول نیدل مناسب برای کودک است.
داروهای اطفال برای تزریق زیرجلدی و عضلانی باید به صدم اندازه گیری شود و با استفاده از سرنگ توبرکولین ( ما بهش میگیم انسولین) اندازه گیری شود.
یک باند چسبی یا طرحدار تزیین شده را روی محل سوراخ شده (تزریق) قرار دهید تا به کودک کمک کند تجربه ای خوشایند داشته باشد .
وسایل قابل قبول برای اندازه گیری و تجویز دارو خورایی برای کودکان ( از سمت چپ طبق چرخش ساعت ): قاشق اندازه گیری . سرنگ های پلاستیکی . پستانک های مدرج شده . کاپ دارویی پلاستیکی . قطره چکان مدرج شده . قاشق دارویی با دسته توخالی (دسته مدرج شده است )
دستورالعمل های تجویز دارو برای کودکان :
قبل از تجویز دارو به مشخصه مانند نام و شماره پرونده و تاریخ تولد برای تایید بیمار مد نظر نیاز است . اسکن بارکد یک روش برای اطمینان از این است که دارو به صورت صحیح داده می شود.
از والدین درمورد روش هایی که در خانه برای دادن دارو به کودک استفاده می کنند و موفقیت آمیز می باشد سوال کنید .( جهت اینکه شما هم از همین روش استفاده کنید .)
از والدین درباره آلرژی های مشخص شده کودک بپرسید.
قورت دادن داروهای مایع نسبت به بقیه روش ها امن تر و احتمال آسپیراسیون کمتری دارد.
نی میتواند به قورت دادن قرص ها توسط کودکان بزرگتر کمک کند.
از قرار دادن داروها در غذاهایی مانند غلات شیر یا شیرخشک امتناع کنید زیرا ممکن است طعم ناخوشایند در غذا ایجاد کند و کودک در آینده از خوردن آن غذا خودداری کند. و همچنین ممکن است کل غذایی که حاوی داروی اضافه شده است را نخورد و در نتیجه دارو را به طور کامل دریافت نکند.
اگر طعم دارو ناخوشایند است می توانید بینی کودک را نگهدارید و سپس دارو را از طریق نی بنوشد.( بانگهداشتن بینی مزه دارو کمتر احساس می شود.)
بعد از قورت دادن دارو به او آبمیوه نوشابه یا آبمیوه یخ زده بدهید.
همیشه دستورات دارویی همراه دارو را بخوانید . برخی از کالاها مثل آبمیوه ها می توانند اسیدی باشند و نباید با داروهایی که در یک محیط اسیدی واکنش منفی نشان می دهند استفاده بشود.
موفق ترین روش دادن داروها و نسخه های پرستاری مربوطه را در پرونده کودک ثبت کنید تا سایر پرستاران از آن استفاده کنند.( یعنی اگر برای یک کودک از یک روش دارودهی استفاده کردید و کودک به خوبی آن را پذیرفت روش را روی پرونده بنویسید تا سایرین همکاران نیز از همان روش استفاده کنند.) این کار باعث می شود کودک کمتر خسته و ناامید شود و از ایجاد اضطراب بیشتر هم جلوگیری می کند.
تزریق داروها به صورت وریدی :
داروهای داخل وریدی باید برای تجویز رقیق شوند.
هنگامی که یک نوزاد یا کودک داروی وریدی دریافت میکند محل تزریق باید قبل در طول و بعد از اتمام هر دارو از نظر علائم التهاب و نفوذ دارو به بافت یا خارج شدن ،خون لنف و... چک شود.
داروهای وریدی ممکن است نیاز به انفوزیون مداوم از طریق ست سرم داشته باشند.
داروهای وریدی ممکن است به طور متناوب تجویز شوند مثلا چندین دوز در یک دوره ۲۴ ساعته دستور داده شود.
داروهای داخل وریدی باید براساس دستورالعمل های همراه دارو نسخه دکتر اطفال و روش های بیمارستان که در آن مشغول به کار هستید حل شوند.
زمان انفوزیون برای داروهای وریدی نیز باید بر اساس دستورالعمل های همراه دارو، نسخه دکتر اطفال و بیمارستانی که در آن مشغول به کار هستید تعیین شود.
قوانین مربوط به حجم فلاش ( تجویز نرمال سالین ) برای رگ گیری وریدهای محیطی و برای لاین مرکزی را تعیین کنید.
حجم شستشو (۳ تا ۲۰ میلی لیتر) باید در میزان مایعات دریافتی کودک حساب شود (برای کودکانی که چک I/O دارند) فلاش نرمال سالین معمولاً قبل از تجویز داروی وریدی و پس از تمام شدن دارو انجام میشود و با همان سرعتی که دارو در حال تزریق بود.تزریق میشود.
تجویز متناوب داروی وریدی :
کودکانی که به طور متناوب داروهای وریدی دریافت میکنند ممکن است همزمان سرم هم داشته باشد و ممکن است نداشته باشد ( برای تزریق دارو به صورت متناوب الزاما به وصل بودن سرم نیازی نیست . )
اگر سرم در حال تزریق ،باشد دارو ممکن است توسط یک انفوزیون piggyback ، از طریق لاین ثانویه و از طریق پمپ انفوزیون یا دستگاه سرنگ انفوزیون تجویز شود.
اگر بیمار در حال دریافت سرم ،نباشد از یک آنژیوکت برای تجویز دارو استفاده میشود و دارو ممکن است به صورت push یا با piggyback تجویز شود. دستورالعمل های تجویز دارو باید از نظر مراحل رقیق سازی و زمان انفوزیون بررسی شود. .
قبل و بعد از تمام تجویزهای متناوب ،دارو تزریق نرمال سالین انجام میشود تا اطمینان حاصل شود که دارو درون لوله های سرم نمانده باشد و کل دوز داده شده است.
دستگاه های الکترونیکی مانند کنترل کننده ها یا پمپ ها باید همیشه برای تنظیم و تجویز مایعات وریدی و داروهای متناوب وریدی استفاده شوند.
ست های خاص تجویز وریدی دارو :
ست های خاص تجویز وریدی مانند بورت ممکن است برای تهیه و تجویز دارو از طریق piggyback استفاده شود.
این ست های ویژه همه به صورت میکرودریپ هستند و به صورت ۶۰ قطره در هر میلی لیتر کالیبره شده اند.
ظرفیت کلی این نوع ست های تجویز وریدی ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی لیتر است که هر خط آن نشان دهنده ۱ میلی لیتر است اینکار باعث میشود حجم های کوچک با دقت بیشتری اندازه گیری شوند.
دارو با مقدار مناسب رقیق کننده مخلوط میشود به ست وریدی اضافه میشود و تا با سرعت تجویز شده انفوزیون شود.
ست های IV باید به وضوح لیبل گذاری شود و بر روی لیبل باید نام دارو دوز دارو و داروی اضافه شده نوشته شود.
همچنین زمانی که دارو در حال تزریق است نیز باید برچسبی چسبانده شود تا نشان دهد دارو در حال تزریق است. در طول زمان انفوزیون فلاش نیز باید یک برچسب چسبانده شود که نشان دهد نرمال سالین در حال تزریق است.
پمپ سرنگ برای تجویز وریدی دارو :
با این دستگاه میتوان سرعت تزریق دارو را کنترل کرد. به این طریق که یک سرنگ حاوی دارو درون دستگاه قرار میگیرد و دستگاه بر اساس تنظیمات داده شده دارو را تزریق میکند. سرنگ نیز از طریق یک رابط Y به لوله IV متصل میشود.
نکته بیماری که به صورت ۲۴ ساعته مایعات دریافت میکند باید به دقت بررسی شود در طی بررسی باید تمام مقادیر مایعات داخل وریدی تزریق شده، از جمله حجم مایعی که برای شستشو استفاده میشود به طور دقیق ثبت شود تا از هیدراتاسیون بیش از حد جلوگیری شود.برای کودکان حداکثر مقدار مایع وریدی تجویز شده در یک دوره ۲۴ ساعته متفاوت است و معمولاً بر اساس وزن و دیگر عوامل است.
محاسبه دوز دارو بر اساس وزن بدن :
تبدیل وزن بدن
نرم افزارهای زیادی برای محاسبه دوز دارو براساس سن و قد وجود دارد اما با این حال باید نحوه محاسبه دوز دارو را بدانید.
محاسبه دوزهای روزانه بر اساس وزن
دوزها بر حسب میلی گرم در کیلوگرم در روز و میلی گرم بر پوند در روز یا میلی گرم در کیلوگرم در هر دوز گفته میشوند.
ابتدا کل دوز روزانه محاسبه میشود و سپس در صورت ،نیاز به چند دوز در طول روز تقسیم میشود
ابتدا وزن کودک را به کیلوگرم یا پوند مشخص کنید.
کل دوز روزانه را براساس وزن کودک محاسبه کنید.
کل دوز روزانه را بر تعداد دوزهایی که باید در طی ۱ روز تجویز شوند تقسیم کنید.
همیشه محاسبه دوز را دوباره چک کنید تا مطمئن شوید به طور صحیح محاسبه کرده اید.